6. Onderzoek                                                    > hoofd-inhoudsopgave 

Reeds in 1975 werd door de opleiding te Middeloo, in samenwerking met de universiteiten van Leiden en Amsterdam, gestart met een wetenschappelijk onderzoek naar de Creatief Procestheorie, in 1982 gevolgd door een onderzoeksproject in samenwerking met de universiteit van Utrecht.  

Tijdens het internationale congres te Noordwijkerhout (1989) werd een Round Table Meeting over onderzoek georganiseerd, een initiatief dat een vervolg kreeg in de Preconference te Nijmegen (1991) en de Research Round Table Meetings tijdens het europese congres te Cambridge (1992), het wereldcongres in Vitoria-Gasteiz (1993) en het europese congres in Aalborg (1995).  

Nederland kent het Fonds Muziektherapie van de Vereniging BUMA dat bedoeld is voor het financieel ondersteunen van onderzoek op het gebied van de muziektherapie. Het Fonds Muziektherapie verleent subsidie aan in Nederland uitgevoerd onderzoek, onder meer het onderzoek verricht aan het Muziektherapeutisch Laboratorium (Romijn, van den Berk & Lameijer, 1994; Smeijsters, Wijzenbeek & van Nieuwenhuijzen, 1995a en 1995b; Smeijsters & van den Berk, 1995). Het fonds gaf financiële ondersteuning aan het 1st International Symposium for Qualitative Research in Music Therapy (Düsseldorf, 1994) en financierde de eerste en tweede uitgave van het European Music Therapy Research Register (1993 en 1995).  

Sinds enkele jaren bestaat er in Nijmegen het Muziektherapeutisch Laboratorium van de Hogeschool Nijmegen. De Werkgroep Onderzoek Muziektherapie (W.O.M.) van de Nederlandse Vereniging voor Kreatieve Therapie houdt zich bezig met het inventariseren en adviseren inzake onderzoek en is aangesloten bij de internationale databank voor muziektherapie (D.I.C.S.) van de Hogeschool Nijmegen. De W.O.M. bracht reeds in 1984 een rapport uit met onderzoeksvoorstellen (Schalkwijk & Smitskamp, 1984) en ondersteunde tevens de door Smeijsters & Rogers geredigeerde eerste uitgave van het Music Therapy European Research Register. De W.O.M. organiseerde in 1994 een studiedag over kwalitatief onderzoek.  

In het voorjaar van 1995 werd de Stichting Nationaal Fonds Muziektherapie opgericht. Bij deze stichting zijn aangesloten: de Hogeschool Nijmegen, de Vereniging Buma, de Nederlandse Vereniging voor Kreatieve Therapie en de Stichting Muziektherapie. Doel van de stichting is het door middel van landelijke acties werven van gelden ten behoeve van onderzoek op het terrein van de muziektherapie, alsmede het stimuleren van de ontwikkeling, de innovatie en de kwaliteit van het beroep en de opleiding.  

In het afgelopen decennium werd in Nederland regelmatig onderzoek naar muziektherapie verricht. Enkele voorbeelden worden in het onderstaande genoemd.  

-De Wit (1981) en Zijlstra (1991) deden onderzoek naar de rol van de muziektherapeut binnen de organisatiestructuur van de hulpverlening.  

-Consten (1986) en Koch (1988) onderzochten of met muziek waardegebieden bij cliënten worden opgeroepen die met behulp van verbale ontlokkers verborgen blijven.  

-Gielink (1987) ontwierp een model voor de cerebrale verwerking van aspecten van muzikale motieven door muzikale en niet muzikale C.V.A. patiënten.  

-Van Grinsven (1988) onderzocht of kinderen stemmingen van muziekstukken herkennen.  

-Mulder M. (1988) interviewde muziektherapeuten en classificeerde de methodische beslissingen die zij in hun werk nemen.  

-Schalkwijk (1988) onderzocht met een beslissingstheoretische methode de verschillende toepassingen van muziek bij verstandelijk gehandicapten. Hij analyseerde de ervaringskennis van 112 muziektherapeuten aan de hand van vragen als: Hoe wordt de therapie aangeboden ? Zijn er indicaties en contraindicaties ? Welke doelstellingen worden nagestreefd ? Welke technieken worden gebruikt ? Welke instrumenten worden gebruikt ?  

-Benders-Maassen (1989) beschreef het muziektherapeutische proces met behulp van de Rogeriaanse en door Lietaer uitgewerkte therapeutische factoren.  

-Hees (1989) onderzoekt biologische aspecten van muziek.  

-Smeijsters (1989) onderzocht met de semantische differentiaal hoe muziek op grond van connotaties kan worden ingedeeld.  

-Smeijsters (1990, 1993) deed onderzoek naar de psychologische functies die muziek kan hebben.  

-Schalkwijk e.a. (1992) onderzochten het effect van ortho-agogische muziekbeoefening op de sociale vaardigheden van verstandelijk gehandicapten.  

-Loggers & Adriaansz (1992) deden onderzoek naar de invloed van muziek op het ademhalingspatroon van te vroeg geboren kinderen.  

-Mulder A. (1992) onderzocht de theoretische basis van de psychotherapeutische muziektherapie in Nederland.  

-Boeckhorst & Storm (Boeckhorst, 1992) onderzochten met een kwalitatieve onderzoeksmethode de niet-specifieke factoren in de muziektherapie.  

-Wetzel (1992) onderzocht de invloed van muziek op moeder en kind tijdens het voorbereiden van de geboorte.  

-Van den Hurk & Smeijsters (1991), Smeijsters & Van den Hurk (1993a,1993b,1994),Smeijsters & van den Berk (1995), Smeijsters & Storm deden kwalitatief praktijkgericht single-case onderzoek naar de behandeling van cliënten met dwangneurotische problematiek, rouwproblematiek, anorexia, musicogene epilepsie, gedragsstoornissen bij kinderen en gezinsproblematiek.  

-Hakvoort (1994) vergeleek de vaardigheden aan de piano van musici met niet-musici en leidde hieruit implicaties voor de muziektherapie af.  

-Romijn, Van den Berk & Lameijer (1994) onderzochten de functie van muziek in de behandeling van afasiepatiënten.  

-Wetzel (1993) onderzocht ritme en slagwerk als vorm van expressie bij cliënten met het syndroom van Gilles de la Tourette.  

-Smeijsters, Wijzenbeek & Van Nieuwenhuijzen (1995a en 1995b) deden onderzoek naar het oproepen van waardegebieden met be-hulp van muziekfragmenten bij depressieve patiënten.  

-Smitskamp (1995) werkt aan het ontwikkelen van een schaal voor het meten van vooruitgang in de creatieve therapie en muziektherapie.  

-Smeijsters & Van den Berk bereiden een praktijkonderzoek voor naar de ervaringskennis van muziektherapeuten omtrent indicatie en analogie.  



>home page "Spelenderwijs"                                            >hoofd-inhoudsopgave